Piątą, a zarazem ostatnią część serii artykułów traktujących o historii ogrodów świata poświęcimy ogrodowi z XX wieku, a konkretnie dziełu Beatrix Farrand - Dumbarton Oaks. Jest to ogród amerykański, który głęboko czerpał ze sztuki ogrodowej Wielkiej Brytanii.

Twórczyni projektu Beatrix Farrand jest jedną z najbardziej zasłużonych architektek krajobrazu w Stanach zjednoczonych, co dowodzi między innymi bycie jedną z założycielek Amerykańskiego Stowarzyszenia Architektów Krajobrazu (ASLA). Urodzona w 1872 roku, Beatrix Farrand (a właściwie Beatrix Jones), pochodziła ze starej nowojorskiej rodziny o ustalonej pozycji.

Beatrix wychowywała się w otoczeniu samych sław z dziedziny ogrodnictwa. Jej ciotką była Edith Wharton, zaś przyjaźń z Charlesem Sprague Sargent'em na stałe ukształtowała jej zamiłowanie do roślin i architektury. Sargent, twórca Arnold Arboretum, przekazał Beatrix rozgległą wiedzę o uprawie roślin oraz podstawy dotyczące architektury. W wieku 23 lat Beatrix ruszyła w podróż po Europie, odwiedzając Wielką Brytanie, Włochy oraz tereny Morza Śródziemnego. Miała ona okazje poznać Williama Robinsona, który przekazał jej wiedzę z zakresu dzikich ogrodów.

W Anglii udało jej się poznać założenia ogrodów formalnych i wiejskich, zaś w Szkocji urzekły ją altany ogrodowe w ogrodzie Traquair, które potem z powodzeniem zaadaptowała w Dumbarton Oaks. Powróciła do Ameryki pod koniec XIX wieku, jako w pełni ukształtowany architekt krajobrazu i ogrodnik. Liczne doświadczenie oraz kontakty nabyte w Europie sprawiły, że w 1899 roku była ona współtwórczynią wspomnianej już ASLA. Jej projekty były początkowo głównie czysto formalne, dopiero potem zostały złagodzone o styl Arts and Crafts.

Dumbarton Oaks, obok kampusu Yale i Princeton to główne dzieła autorstwa Farrand. Budowa Dumbarton Oaks rozpoczęła się w 1922 roku. Ogród miał kształt elipsy i był podzielony na kilka mniejszych, pełniących różne funkcje. W skład ogrodu wchodziły między innymi; ogród różany, sekretny ogród czy też ogród ziołowy. Projektantka zawarła w nim elementy architektoniczne takie jak żywopłot z grabów amerykańskich sadzonych na planie elipsy czy też bukszpany ukształtowane w stożki, które rosły wzdłuż schodów, oddzielając tym samym ogród różany. Wewnątrz ogrodu ziołowego, znajdowała się piękna altana, wzorowana na XVI-wiecznym projekcie treliażu du Cerceau w Montargis.

Wykonanie ogrodu zostało zlecone przez Mildred Barnes Bliss, która szczególnie upodobała sobie wielkie kępy roślin, płynące wzdłuż pagórka, które wedle niej mieniły się złotem pod wpływem promieni słonecznych. Beatrix Farrand pozostała instrukcje dotyczącą pielęgnowania ogrodu, zwaną „Plant Book for Dumbarton Oaks”. Jest on używany do dziś w procesie rewitalizacji Dumbarton Oaks, a także jako wspaniałe źródło wiedzy, używane przez ogrodników do pielęgnacji ogrodów.

Źródło: HISTORIA OGRODÓW - Hobhouse Penelope