Solitery sprawiają, że tereny zielone posiadają wyjątkowy wygląd. Jako rośliny duże, silne i reprezentatywne, sadzone samotnie na otwartym terenie tworzą wspaniałe efekty wizualne, często dzięki swej nieprzerwanej atrakcyjności, tworząc charakterystyczne punkty odniesienia.. Są cenione w sztuce planowania ogrodów (głównie w okresie baroku) ze względu na całoroczne zdobienie krajobrazu, szczególnie w czasie kwitnienia lub owocowania, czy też za sprawą liści, często przebarwiających się jesienią oraz samym kształtem docenianym szczególnie w porze zimowej.

Na dużych przestrzeniach, jako solitery najlepiej sprawdzają się oczywiście drzewa. Ale nie tylko one mogą stworzyć niepowtarzalny klimat naszych ogrodów. Zakładam, że większość z nas może się poszczycić o wiele mniejszą powierzchnia ogrodową niż park :) Wówczas jako rośliny soliterowe można z powodzeniem zastosować wiele gatunków bylin do czego Was namawiam razem z Agnes Pahler,  autorką książki „Ogród marzeń. Praktyczny poradnik”.

Książa (możecie ja zakupić tutaj) traktuje nie tylko o soliterach – jest o wiele ciekawsza. To zbiór ciekawych i nieskomplikowanych pomysłów na kształtowanie przestrzeni ogrodowej. Możecie się z niej dowiedzieć w przystępny sposób, jak stworzyć udany, nastrojowy, ale pełen życia ogród, który będzie ukojeniem dla zmysłów.

Książkę gorąco polecam – może się okazać dobrą inspiracją dla każdego miłośnika sztuki ogrodowej. Poniżej fragment o bylinach soliterowych.

Marta Kamchen – architekt krajobrazu.

Ponad innymi – byliny soliterowe.

Podobnie jak w rozległym parku rosnące samotnie na trawniku drzewo skupia na sobie wzrok przechodniów, tak byliny soliterowe są charakterystycznym punktem odniesienia w przydomowym ogrodzie . Te wysokie nierzadko rozłożyste rośliny potrzebują wystarczającej przestrzeni dzielącej je od sąsiadów. Pięknie prezentują się na przykład na skraju tarasu, zakrętach ścieżek czy przed murkami

Spektakularne formy

W przeciwieństwie do drzew i krzewów soliterowych, które przez okrągły rok zaznaczają swoją obecność w ogrodzie ulistnioną bądź bezlistną strukturą gałęzi, byliny soliterowe w ciągu jednego okresu wegetacyjnego niemal z niczego rozwijają się w imponujące formy roślinne. Ma to tę wadę, że z reguły dopiero w środku lata roztaczają cały swój urok. Pozwalają nam za to uczestniczyć w stale odradzającym się rytmie kolejnych etapów swego życia: począwszy  od rozkwitu liści, poprzez wzrost kwitnienie i owocowanie, wreszcie z zamykającymi cały proces więdnięciem i usychaniem.

Ale to właśnie byliny soliterowe do późnej zimy zachowują formę i – czy już uschłe, czy tylko wyblakłe – zdobią zimowy ogród w uwydatniającym ich kontury świetle oraz szronie. Dlatego też należy je przycinać dopiero w marcu, w momencie, gdy rozpocznie się nowy rozkwit.

By roślina zachwyciła nas obfitością liści, musimy dostarczyć jej odpowiedniej ilości substancji pokarmowych. Już przy sadzeniu trzeba zadbać, by wykopany dla niej dołek był odpowiednio duży, z dobrze rozluźnioną glebą oraz świeżym kompostem. Od kwietnia do sierpnia co dwa tygodnie zasilamy roślinę kompostem. Wiotkie, oklapnięte liście wskazują na niedobór wody. Pamiętajmy, że jedynie przy wystarczającym zaopatrzeniu w wodę byliny mają szansę rozwinąć się w upragnione wspaniałe okazy.

Najpiękniejsze rośliny soliterowe

Wśród bylin soliterowych wyraziście prezentuje się oman wspaniały (lnula magnifica) z rozetą potężnych sercowatych liści. Rozgałęziony kwiatostan z ciemnożółtymi koszyczkowatymi kwiatami może wznosić się na wysokość nawet 2 m. Podczas kwitnienia, na przełomie lipca i sierpnia, pomarańczowy środek kwiatu wabi wiele owadów.

Imponujące wysokości: od 2 do 3 m, osiąga bakkonia sercowata (Macleaya cordata). Już same figowate liście, z wierzchu niebieskozielone, od spodu białawo omszone, podkreślają szczególny charakter tej dalekowschodniej byliny. Między lipcem a sierpniem na dużych, luźnych wiechach pojawiają się białe kwiaty. Po przekwitnięciu kwiatostany jeszcze przez długi czas zachowują swoja dekoracyjność. Gatunek ten nie lubi przesadzania.

Wspaniałą aurę, choćby tylko w czerwonawym rozkwicie, roztaczają niewymagające odmiany rabarbaru ozdobnego (Rheum). Na przełomie czerwca i lipca ponad zielonymi,szpiczasto klapowanymi liśćmi wznoszą się krzaczaste, zebrane w wiechy kwiatostany, składające się z pąsowych lub białych pojedynczych kwiatów.

Na stanowiskach w półcieniu oraz zacienionych sprawdza się parzydło leśne (Aruncus dioicus). Do najlepszych odmian hodowlanych zalicza się 180-centymetrową formę 'Waldgeister' o mocno piłkowanych liściach i dostojnie zwieszających się kwiatostanach – wiechach składających się z wielu kłosków.

Trawy rządzą jesienią

Roślinami odpowiednimi na pojedyncze nasadzenia są gatunki i odmiany miskanta. Źdźbła oraz przekwitłe wiechy dzielnie stawiają czoło każdej zimowej niepogodzie i wraz ze szronem, lodem czy śniegiem dbają o nastrojowe pejzaże w ogrodzie. Rozwój byliny nabiera rozpędu dopiero w czerwcu, dlatego zanim to nastąpi, pustkę w miejscu późniejszego miskanta mogą zapełnić kwiaty wiosenne.

Pięknie prezentują się wszystkie odmiany z grupy miskantów chińskich (Miscanthus sinensis). Źdźbła niektórych wyrastają na wysokość 2 m, co może przekraczać rozmiary ogródków wokół  domów szeregowych. W każdym ogrodzie znajdzie się za to miejsce dla odmiany 'Kleine Fontäne', z gęstą kępą liści i 160-centymetrowymi srebrzystymi kwiatostanami, czy zaledwie metrowego 'Chamaeleona', o oliwkowozielonych liściach, które jesienią wybarwiają się na różne odcienie czerwieni. Wiele innych odmian, jak 'Ghana' czy 'Feuergold', urzeka czerwonawą, niekiedy czerwonozłotą szatą jesienną. Trwałą byliną jest Miscanthus purpurascens. Gatunek ten jesienią rozpala rabatę płomienistymi barwami.

Tam, gdzie trawy wydają się zbyt bujne, z wdziękiem zastąpi je trzęślica. Gatunki Molinia, dzięki delikatnym liściom i luźnym wiechom złożonym z drobniutkich kwiatków, zdają się pełne szczególnej gracji. Rosną, lekko się zwieszając. Choć zajmują trochę miejsca, wyglądają niczym mgiełka.

Źdźbła Molinia arundinacea osiągają wysokość niemal 2 m. Znacznie mniejsze są źdźbła M.caerulea, wyrastające na 50 do 80 cm.